راهنمای خرید CPU و هر چیزی که باید درباره پردازندهها بدانید
واحد پردازی مرکزی، CPU یا همان پردازنده تراشه اصلی در کامپیوتر است که مسئولیت انجام تمام وظایف را برعهده دارد. این قطعه براساس برنامهای که در حال اجراست به سایر قطعات میگوید که باید چکار کنند. البته CPU فقط در کامپیوتر وجود ندارد. هر چیزی که باید یک برنامه رویش اجرا بشود، باید پردازنده داشته باشد. مثلا دوربین و تلویزیون هم CPU دارند. اما در این راهنمای خرید CPU به پردازندههای کامپیوتر خواهیم پرداخت و هر چیزی که باید درباره این قطعه مهم بدانید را به شما میگوییم. با آرادمگ همراه باشید.
CPU خیلی مهم است؛ چه بخواهید سیستم فعلیتان را ارتقا بدهید یا از نو یک کامپیوتر جدید پیکربندی کنید و بسازید. سرعت ساعت و تعداد هسته بیشتر میتواند تاثیر زیادی روی عملکرد کلی کامپیوتر داشته باشد و در نهایت یک سیستم سریعتر، گیمپلی روان و تکمیل سریعتر تسکهای پیچیده مثل ادیتهای پیچیده و کدنویسی را برایتان به ارمغان میآورد. به همین خاطر قبل از انتخاب باید یک راهنمای خرید CPU کامل بخوانید.
علاوه بر این، نوع CPU چیزی است که انتخابهای ممکن برای مادربرد را مشخص میکند چون هر پردازنده فقط با یک سری سوکت CPU و چیپست کار میکند. پردازندهها یکی از قطعات کامپیوتری هستند که هر روز ارتقا مییابند و نسل جدیدی از آنها ارائه میشود. به همین خاطر باید قبل از خرید مطمئن شوید یکی از جدیدترین محصولات را خریدهاید یا در صورت نیاز منتظر نسل بعدی پردازندهها بماند. فقط در این صورت است که میتوانید تا چند سال بدون نیاز به ارتقا از CPU کامپیوتر یا لپتاپ خودتان استفاده کنید.
راهنمای خرید CPU فوری و فوتی
اینتل و ایامدی هر دو خوب هستند. اگر نسل فعلی محصولات این دو برند را در نظر بگیرید (Ryzen 3000 ایامدی یا نسل نهم پردازنده اینتل)، بحث درباره اینکه کدام بهتر است به جایی نمیرسد. اینتل برای گیمینگ ۱۰۸۰p بهتر است و AMD برای تسکهای اجرایی مثل ادیت ویدیو بهتر عمل میکند. بنابراین در اکثر سطوح قیمت (در صورتی که CPU را فقط برای گمینگ نخواهید)، AMD هستهها و کارایی عمومی بهتری دارید و با قیمت مناسبتری هم ارائه میشود. ضمن اینکه AMD روی آخرین تراشههایش PCIe 4.0 هم دارد.
سرعت ساعت از تعداد هسته بیشتر است. سرعت ساعت بیشتر به معنای کارایی سریعتر در کارهایی مثل گیمینگ است. در حالیکه تعداد هسته بیشتر باعث میشود کارهای زمانبر را سریعتر انجام بشود.
آخرین نسل را بخرید. اگر نسلهای قدیمی پردازنده را بخرید، در کوتاه مدت پول کمتری دادید اما در بلند مدت ضرر خواهید کرد. CPU چیزی است که چند سال استفاده میکنید و بهتر است چیزی بخرید که بهروز باشد.
CPU را متناسب با سیستم انتخاب کنید. نباید یک CPU قوی را با حافظه، RAM و کارت گرافیک ضعیف استفاده کنید.
اورکلاک برای همه کاربرها مناسب نیست. برای اکثر کاربران بهتر است پولشان را روی تراشههای مدل جدید و قوی خرج کنند.
راهنمای خریدCPU
گر این اطلاعات برایتان کافی نیست و دوست دارید دقیقا بدانید چه چیزی میخرید، به شناخت دقیقتری از مشخصات CPU نیاز دارید. باید بدانید پردازنده چیست و چطور کار میکند. به این ترتیب خیلی بهتر میتوانید تشخیص بدهید به چه محصولی نیاز دارید و چه نوع پردازندهای برای پاسخگویی به نیازهایتان بهتر است.
CPU چیست؟
واحد پردازش مرکزی (central processing unit) یا CPU یک تراشه کوچک است که از میلیونها ترانزیستور میکروسکوپی ساخته میشود. پردازنده یا CPU دو قطعه اصلی دارد: واحد منطق حسابی (ALU) و واحد کنترل (CU). وظیفه واحد کنترل دریافت دستورالعملها از حافظه اصلی کامپیوتر و رمزگشایی این دستورالعملها در قالب فرمانهاست.
در طرف دیگر، واحد منطق حسابی این فرمانها را اجرا میکند و آن را در حافظه اصلی ذخیره میکند. همانطور که از نامش پیداست، عملیات مربوط به حساب و منطق را هم اجرا میکند. این واحد عملیاتهای ریاضی مثل جمع، تفریق، ضرب و تقسیم را هم انجام میدهد. واحد حساب و منطق برای اجرای عملیاتهای منطقی مقادیر (از جمله اعداد، حروف و کاراکترهای خاصی) را با هم مقایسه میکند.
CPU به مادربرد وصل میشود و معمولا زیر فن قرار دارد چون بسیار قوی است و زود داغ میشود. این قطعه در کامپیوترهای رومیزی طوری طراحی میشود که به راحتی جدا بشود. اما جدا کردن یا تعویض CPU اکثر لپتاپها تقریبا غیرممکن است.
CPU چطور کار میکند؟
پردازنده در واقع مغز کامپیوتر شماست. این بخش از کامپیوتر دستورالعملها را دریافت میکند، محاسبات را انجام میدهد و عملیاتهای مورد نظر را اجرا میکند. CPU به طور خاص چهار عملکرد اصلی دارد: دریافت، رمزگشایی، اجرا و ذخیرهسازی دستورالعملها. شاید همین قدر آگاهی از عملکرد CPU برایتان کافی باشد اما در ادامه راهنمای خرید CPU کمی بیشتر در اینباره توضیح میدهیم تا درک بهترین از تاثیر هر کدام از مشخصههای فنی روی عملکرد CPU پیدا کنید.
پردازند ابتدا دستورالعملها را از حافظه کامپیوتر دریافت میکند. سپس آنها را رمزگشایی کرده و به دستورالعملهای دودویی (یک سری صفر و یک) تبدیل میکند تا کامپیوتر آنها را درک کند. در نهایت هم دستورالعملها را اجرا میکند و خروجی را در حافظه ذخیره میکند. در طول چرخه دریافت – رمزگشایی – اجرا، پردازنده با سایر قطعات کامپیوتر مثل رجیستر و رم در ارتباط خواهد بود.
پردازنده فعلی کامپیوتر شما چیست؟
قبل از اینکه راهنمای خرید CPU را مطالعه کنید و CPU جدید بخرید، باید بدانید در حال حاضر چه پردازندهای دارید. پیدا کردن مشخصات CPU در ویندوز ۱۰ بسیار ساده است.
منوی استارت را باز کنید.
به Settings بروید.
روی System کلیک کنید.
در منوی سمت چپ روی About کلیک کنید.
به قسمت Device specifications بروید و کنار عنوان processor¬ مشخصات CPU را ببینید.
برای پیدا کردن مشخصات CPU در سیستم مکیناش هم به ترتیب زیر عمل کنید.
روی لوگوی اپل در گوشه بالای سمت چپ تصویر کلیک کنید.
روی گزینه About This Mac کلیک کنید.
در زبانه Overview گزینه Processor را پیدا کنید و اطلاعات CPU را آنجا ببینید.
پردازنده فعلی کامپیوتر شما چند هستهای است؟
همانطور که قبلا گفتیم، تعداد هستهها در کنار سرعت ساعت یکی از مهمترین ویژگیهای CPU است. بنابراین قبل از خرید پردازنده جدید باید بدانید پردازنده فعلی چند هسته دارد. این داده در اطلاعات مربوط به سیستم موجود است و کاربران ویندوز و مک میتوانند در قسمتهای مختلف کامپیوتر این اطلاعات را پیدا کنند.
نمایش تعداد هستههای پردازنده در ویندوز ۱۰
روی تسکبار راست کلیک کنید.
Task Manager را انتخاب کنید.
زبانه Performance را باز کنید.
عداد هستهها را در گوشه سمت راست پایین و کنار عبارت Cores میبینید. اگر این صفحه را ندیدید، روی گزینه More details در گوشه سمت چپ پایین صفحه کلیک کنید.
نمایش تعداد هستههای پردازنده در مک
روی لوگوی اپل در گوشه سمت چپ بالای صفحه کلیک کنید.
About This Mac را باز کنید.
در پایین پنجره روی دکمه System Report کلیک کنید.
حالا میتوانید تعداد هستهها را در پنجره پاپآپ Total Number of Cores ببینید. اگر این گزینه را پیدا نکردید، مطمئن شوید در پنل کناری روی زبانه Hardware باشید.
پردازنده کجای کامپیوتر قرار دارد؟
در کامپیوترهای رومیزی، پردازنده به مادر برد وصل میشود. اگر پنلهای کناری کیس را بردارید آن را نخواهید دید چون معمولا زیر فن خنک کننده قرار دارد. CPU یکی از قدرتمندترین قطعات کامپیوتر است و اگر درست خنک نشود، خیلی زود داغ میکند.
کامپیوترهای رومیزی طوری طراحی شدهاند که CPU و فن آنها به راحتی جدا بشود. البته این به معنای آن نیست که به راحتی میتوانید CPU را تعویض کنید چون باید با مادربرد و سایر قطعات سازگار باشد. معمولا اگر بخواهید CPU را با مدل یک تا دو سال جدیدتر جایگزین کنید، مادربرد هم نیاز به تعویض خواهد داشت.
در لپتاپها جدا کردن CPU تقریبا غیرممکن و تعویضشان سختتر است. مادر برد لپ تاپ هم قابل تعویض نیست و به همین خاطر نمیتوانید لپ تاپ را از لحاظ قدرت پردازش ارتقا بدهید.
مهمترین مشخصات CPU را بشناسید
برای اینکه درک بهتری از پیشنهادهای این راهنمای خرید داشته باشید، باید ویژگیهای مهم پردازندهها را بشناسید. در این بخش به این مشخصات اشاره میکنیم و درباره هر کدام توضیح کوتاهی خواهیم داد.
سرعت ساعت
این مقدار که با گیگاهرتز (GHz) مشخص میشود، سرعت پردازش و عملکرد تراشه را نشان میدهد و هرچه بالاتر باشد، بهتر است. در واقع سرعت ساعت نشان میدهد یک پردازنده در هر ثانیه قابلیت انجام چند محاسبه را دارد. هرچه سرعت بیشتر باشد، تعداد این محاسبات هم بیشتر خواهد بود. اکثر پردازندههای مدرن سرعت ساعت خودشان را براساس عملکردهای جاری و دمایشان بالا و پایین میکنند. بنابراین در لیست مشخصات فنی یک سرعت ساعت پایه (حداقل) و یک سرعت ساعت توربو (حداکثر) میبینید.
هر مدل پردازنده سرعت متفاوتی دارد و سرعت ساعت در کنار تعداد هستهها و مدل پردازنده از مهمترین مشخصههای فعال در بازاریابی است. به همین خاطر هنگام خرید CPU باید بیشتر به آن دقت کنید.
هستههای پردازنده
هستهها واحدهای درون پردازنده هستند که میتوانند پردازشهای مختلف را اجرا کنند. در واقع آنها پردازندههای داخل پردازنده هستند. هر هسته پردازنده میتواند به صورت منفرد کار کند یا به همراه سایر هستهها در انجام یک تسک مشارکت کند. پس هرچه هستههای پردازنده بیشتر باشد، سرعت کامپیوتر هم بیشتر خواهد بود. البته این به نوع برنامهای که روی کامپیوتر اجرا کردید هم بستگی دارد. مثلا یک پردازنده چهار هستهای کاری مثل ادیت ویدیو را قطعا با سرعت بیشتری نسبت به پردازنده دو هستهای انجام میدهد اما این در هر موقعیت و برای هر برنامهای صدق نمیکند.
پردازندههای مدرن معمولا چند هستهای هستند و در بازار میتوانید پردازندههای ۲ تا ۳۲ هستهای پیدا کنید. اما اکثر مدلهای معروف و کاربردی برای کاربران عادی بین چهار تا هشت هسته دارند. اما مدلهایی هم هستند که برای نیازهای خاصی طراحی شدهاند؛ مثلا پردازنده Xeon 9200 که ۵۶ هسته و ۱۱۲ ترید دارد.
در کنار تعداد هستهها باید به انواع هسته پردازنده هم اشاره کرد. دو نوع هسته پردازنده داریم: هسته فیزیکی و هسته منطقی. هستههای فیزیکی قطعات سختافزاری هستند اما هستههای منطقی از کدهای کامپیوتری تشکیل میشوند که میتوانند تسکها و تریدها را به صورت همزمان اجرا کنند.
تریدهای پردازنده
این مقدار تعداد پردازشهای مستقلی را نشان میدهد که پردازنده میتواند به صورت همزمان اجرا کند و به لحاظ نظری باید با تعداد هستهها برابر باشد. ترید در واقع مثل تسمه نقالهای عمل میکند که که دادهها را برای پردازش به هستهها میرساند. یعنی اگر چهار هسته منطقی و دو ترید برای هر هسته داشته باشید، در مجموع هشت هسته منطقی خواهید داشت.
این ویژگی که یک هسته دو ترید داشته باشد، مولتی تریدینگ نام دارد و امکان ساخت دو ترید توسط یک هسته را فراهم میکند. اینتل از این فناوری با نام Hyper-Threading و ایامدی از آن با نام SMT یاد میکند.
تریدهای بیشتر به معنای قابلیت مولتی تسکینگ بیشتر و کارایی بهتر در برنامههای سنگینی مثل ادیت ویدیو و ترنسکدرها است.
TDP
توان طراحی گرمایی یا TDP نشاندهنده حداکثر گرمایی است که تراشه میتواند ایجاد کند و با وات اندازهگیری میشود. اگر TDP پردازنده شما ۹۵ وات باشد، باید یک خنککننده CPU داشته باشید تا قسمتی از این گرما را خنثی کند. ضمن اینکه PSU هم باید بتواند جریان مورد نیاز را تامین کند.
این نکته را هم در نظر داشته باشید که پردازندههای اورکلاک شده گرمای بیشتری تولید میکنند. به همین خاطر هنگام خرید CPU باید به TDP دقت کنید تا بتوانید تجهیزات تغذیه و خنک کننده متناسب با آن را بخرید. در ضمن TDP بالاتر معمولا به معنای عملکرد سریعتر نیز هست.
کش پردازنده
این کش برای تسریع دسترسی به دادهها و تعامل بین رم و پردازنده مورد استفاده قرار میگیرد. کش پردازنده سه نوع دارد: L1 که سریعترین است اما کوچک است، L2 که فضای بیشتر اما سرعت کمتری دارد و L3 که خیلی بزرگ است اما سرعتش به شدت کند است. وقتی داده مورد نیاز CPU در هیچ کدام از اینها در دسترس نباشد، سراغ رم میرود که از همه اینها کندتر است. علت این کندی هم دورتر بودن رم از CPU (به لحاظ فیزیکی) نسبت به کش روی برد است.
توصیه ما در راهنمای خرید CPU این است که خیلی به سایز کش توجه نکنید چون تطبیق دقیق آن با کارایی واقعی قطعه کار دشواری است. ضمن اینکه فاکتورهای مهمتر برای انتخاب و خرید CPU وجود دارد.
IPC
اگر دو پردازنده با سرعت ساعت و تعداد ترید یکسان داشته باشید، اگر از کمپانیهای متفاوت باشند یا اگر از یک کمپانی با ساختمان متفاوت باشند، تعداد دستورالعملها به ازای هر چرخه ساعت یا IPC آنها متفاوت خواهد بود. IPC بیش از هر چیز سبک ساخت یا معماری پردازنده بستگی دارد و به همین خاطر تراشههای نسل جدید نسبت به نسبهای قبلی بهتر عمل میکنند.
IPC معمولا در قسمت مشخصات فنی قرار نمیگیرد و در تستهای میدانی به آن توجه میشود. بنابراین برای پیدا کردن IPC پردازنده مورد نظرتان باید سراغ نقد و بررسی آن مدل بروید.
برندهای معروف CPU؛ اینتل یا ایامدی؟
تا سال ۲۰۱۷، ایامدی توان رقابت با اینتل را نداشت. اما ارائه سری Threadripper 2000 تراشههای رازن معادله را برهم زد و کارایی پردازندههای این کمپانی به سطح اینتل رسید. در بین تمام محصولات این دو برند، پردازنده Ryzen 3000 بهترین گزینه برای کارهایی است که به هستههای زیاد و قوی نیاز دارند.
برتری اینتل نسبت به ایامدی در حوزه گیمینگ است چون پردازندههای این برند در زمینه گیمینگ به ویژه گیمینگ ۱۰۸۰p بهتر عمل میکند. در مقابل ایامدی به جای تمرکز روی تعداد فریم بر ثانیه سعی کرده با معماری Zen2، هستهها و رشتههای بیشتری ارائه بدهد و در نتیجه برای کارهایی سنگینی مثل ادیت ویدیو و انیمیشن مناسبتر است.
چه انتظاری از خرید CPU دارید؟
این سوالی است که قبل از شروع مطالعه راهنمای خرید CPU باید از خودتان بپرسید. قبل از اینکه مدل CPU را انتخاب کنید، باید بدانید چه نوع پردازشی میخواهید. این به شما کمک میکند نیاز کامپیوتر را با هزینه مناسب برطرف کنید و باقیمانده بودجه را صرف ارتقای سایر قطعات کنید.
کارهای اساسی: اگر فقط پردازندهای میخواهید که با آن بتوانید ویدیو تماشا کنید، وبگردی کنید و با نرمافزارهای پایه مثل ورد و اکسل کار کنید، یک پردازنده ابتدایی با دو یا چهار هسته برایتان کافی خواهد بود. اگر هر از گاهی کاری سنگینتر از این موارد با کامپیوتر انجام میدهید، بهتر است یک یا دو مدل بالاتر بروید. در این سطح پردازنده Pentium اینتل (با قیمت بالا) یا Athlon 200GE ایامدی (با قیمت پایین) بسیار مناسب خواهد بود.
گیمینگ: اگر بیش از هر چیز اهل گیمینگ هستید، باید سراغ پردازندههای میان رده مثل Core i5 اینتل یا Ryzen 5 ایامدی بروید. برای گیمینگ کارت گرافیک مهمتر از CPU است و به همین خاطر نیاز نیست سراغ پردازندههای گران مثل Core i7 بروید.
کارهای گرافیکی و اورکلاک: اگر هستهها یا سرعت بیشتر برای کارهایی مثل ادیت ویدیو میخواهید یا صرفا به دنبال سیستمی با حداکثر سرعت هستید، پردازندههای Core i7، Core i9 و Ryzen 7 برایتان مناسب است. برای اورکلاک کردن هم بهتر است از پردازندههای این رده مثل lesser Ryzen ایامدی استفاده کنید.
ایستگاه کار: اگر سیستم فعلی شما چند دقیقه یا چند ساعت برای رندر کردن انیمیشن سه بعدی یا ویدیوی ۴K وقت نیاز دارد یا با دیتابیسهای بزرگ و محاسبات ریاضی پیچیده سر و کار دارید باید سراغ پردازندههایی مثل Threadripper ایامدی یا Core X اینتل بروید. این قطعات بسیار قوی تعداد زیادی هسته دارند (بیش از ۳۲تا) و در اجرای مولتی تسکینگ یا کارهای زمانبر عملکرد خوبی دارند. کاربرهای تجاری هم میتوانند از پردازندههایی مثل Xeon اینتل یا EPYC ایامدی استفاده کنند که در کنار عملکرد فوقالعاده قیمت زیادی هم دارند.
کدام نسل CPU را بخریم؟
یکی دیگر از سوالات مهم راهنمای خرید CPU که هر کسی باید قبل از خرید از خودش بپرسد. اینتل و AMD هر سال خط تولید پردازنده خودشان را با معماری جدید ارتقا میدهند. نسل فعلی پردازندههای اینتل نسل نهم سری Core است که از مهمترین محصولاتش میتوان به Core i7-9700K ¬ و Core i9-9900K اشاره کرد. جدیدترین تراشههای ایامدی هم مربوط به لاین Ryzen 3000 هستند و محصولاتی مثل Ryzen 9 3900X، Ryzen 7 3800X و Ryzen 7 3700X در بینشان قرار دارد. رقم اول شماره مدل این محصولات نشاندهنده نسل آنهاست. مثلا Ryzen 7 3700X نسل هفتم پردازنده است.
توصیه اکثر کارشناسان این است که سراغ نسلهای قدیمی پردازنده نروید مگر اینکه مادربرد کامپیوتر از نسلهای جدید پشتیبانی نکند. لزوما هم نباید کلی پول برای خرید جدیدترین نسل مادربرد صرف کنید. مهم این است که محصولات خیلی قدیمی را انتخاب نکنید.
چطور مدلها و شمارههایشان را بخوانیم؟
ترکیب اسامی و ارقامی که نام یک مدل پردازنده را میسازند، کمی گیجکننده است. در این قسمت راهنمای خرید CPU به شما کمک میکنیم از این ترکیبها سر دربیاورید.
اینتل و ایامدی پردازندههایشان را به سه دسته خوب، بهتر و بهترین تقسیم میکنند که با Core i3/ Ryzen 3 آغاز میشود، به Core i5/ Ryzen 5 میرسد و در بالاترینس سطح با Core i7/ Ryzen 7 تمام میشود (البته اینتل بهتر از این را هم دارد). برترین محصول بالارده اینتل Core i9-9900K است که ۲۰۰۰ دلار قیمت دارد و کارایی آن بیشتر از نیاز اکثر کاربران است.
اینتل دو تراشه Celeron و Pentium را برای کاربران با بودجه محدود عرضه کرده است (سرعت Pentium¬کمی بهتر است) و ایامدی هم برای لاین Athlon را برای این دسته از کاربران راهاندازی کرده است. اگر بخواهید اسم بهترین مدلها را بدانید، Threadripper برای ایامدی و سری Core X برای اینتل بهترین مدلها هستند و البته باید در کنار آنها به Core X/i9 و Xeon W هم اشاره کرد.
حالا بیایید شماره مدلها که بعد از رقم اول را بررسی کنیم. قبلا هم گفتیم که رقم اول نشاندهنده نسل پردازنده است. مثلا Core i7-8700 از نسل هشتم پردازندههای اینتل و Ryzen 5 2600 از نسل دوم پردازندههای ایامدی است. سایر اعداد هم برای شناسایی و تمایز مدلهای یک لاین هستند اما معمولا هرچه عدد بیشتر باشد، مدل پردازنده بهتر است (هستههای بیشتر و ساعت سریعتر دارد).
حرف K در انتهای شماره مدلهای پردازنده اینتل به معنای آنلاک شده برای اورکلاک کردن است. فقط برخی از مدلهای لاینهای اصلی اینتل قابلیت اورکلاک شدن دارند اما اکثر تقریبا همه مدلهای Ryzen برای اورکلاک شدن آنلاک شدهاند (البته حرف K در مدل آنها قرار ندارد). حرف X در انتهای شمارههای مدل ایامدی هم به معنای سرعت ساعت بالاتر است.
پردازنده را اورکلاک کنم یا نه؟
اورکلاک کردن راهی برای استفاده از حداکثر ظرفیت CPU با اجرای آن در سرعتی بالاتر از سرعت ساعت مورد انتظار است. این ویژگی معمولا قیمت نهایی پردازنده را افزایش میدهد و اگر به سرعت خیلی بالا نیاز ندارید، بهتر است از آن صرف نظر کنید.
برای اینکه CPU به سرعتی بیشتر از سرعت ساعت تعریف شده برسد، باید یک خنککننده قوی و یک مادربرد با قابلیت پشتیبانی از اورکلاک هم داشته باشید. تقریبا همه تراشههای AMD از قابلیت اورکلاک پشتیبانی میکند اما اگر سراغ تراشههای اینتل بروید، باید قیمت بیشتری برای یکی از محصولات سری K آن بپردازید. البته توصیه ما برای خرید CPU این است که به جای پرداخت هزینه بیشتر برای اورکلاک از همان ابتدا سراغ محصولی بروید که سرعت ساعت اولیه بیشتری داشته باشد.
در ضمن اگر همه تجهیزاتتان مناسب باشد، ممکن است تراشهای انتخاب کرده باشید که درست اورکلاک نشود. چیزی که میتواند به CPU آسیب بزند یا با جذب ولتاژ بالا از عمر مفیدش کم کند.
کدامیک مهمتر است: سرعت ساعت، هسته یا ترید؟
پاسخ این سوال بیش از هر چیز به کاری که با کامپیوتر میکنید، بستگی دارد. سرعت ساعت بیشتر به معنای پاسخگویی سریعتر و سرعت لود برنامه پایینتر است. سرعت ساعت بیشتر به معنای سرعت بیشتر در انجام تسکهای تک-ترید (مثل ادیت صدا) است.
اما بسیاری از برنامههای مدرن از وجود هستهها و تریدهای بیشتر هم سود میبرند. اگر زیاد مولتی تسکینگ میکنید یا ویدیوهای باکیفیت بالا را ادیت میکنید (یا هر کاری طولانی و سنگین دیگری که به پردازنده فشار میآورد) باید بیش از هر چیز به تعداد هستهها اهمیت بدهید. برای اکثر کاربران معمولی و گیمرها، سرعت ساعت بین ۳ تا ۴ گیگاهرتز و چهار تا هشت هسته کافی خواهد بود.
مادربرد باید چه سوکتی داشته باشد؟
پردازندههای مختلف به سوکتهای مختلف نیاز دارند. اگر در حال حاضر یک مادربرد دارید و نمیخواهید آن را تعویض کنید، باید سراغ پردازندهای بروید که به سوکت مادربرد بخورد. در غیر این صورت هم باید مادربردی بخرید که با CPU جدید سازگار باشد. پس حتما هنگام خرید مادربرد این نکته را در نظر داشته باشید.
راهنمای خرید CPU و هر چیزی که باید درباره پردازندهها بدانید
واحد پردازی مرکزی، CPU یا همان پردازنده تراشه اصلی در کامپیوتر است که مسئولیت انجام تمام وظایف را برعهده دارد. این قطعه براساس برنامهای که در حال اجراست به سایر قطعات میگوید که باید چکار کنند. البته CPU فقط در کامپیوتر وجود ندارد. هر چیزی که باید یک برنامه رویش اجرا بشود، باید پردازنده داشته باشد. مثلا دوربین و تلویزیون هم CPU دارند. اما در این راهنمای خرید CPU به پردازندههای کامپیوتر خواهیم پرداخت و هر چیزی که باید درباره این قطعه مهم بدانید را به شما میگوییم. با آرادمگ همراه باشید.
CPU خیلی مهم است؛ چه بخواهید سیستم فعلیتان را ارتقا بدهید یا از نو یک کامپیوتر جدید پیکربندی کنید و بسازید. سرعت ساعت و تعداد هسته بیشتر میتواند تاثیر زیادی روی عملکرد کلی کامپیوتر داشته باشد و در نهایت یک سیستم سریعتر، گیمپلی روان و تکمیل سریعتر تسکهای پیچیده مثل ادیتهای پیچیده و کدنویسی را برایتان به ارمغان میآورد. به همین خاطر قبل از انتخاب باید یک راهنمای خرید CPU کامل بخوانید.
علاوه بر این، نوع CPU چیزی است که انتخابهای ممکن برای مادربرد را مشخص میکند چون هر پردازنده فقط با یک سری سوکت CPU و چیپست کار میکند. پردازندهها یکی از قطعات کامپیوتری هستند که هر روز ارتقا مییابند و نسل جدیدی از آنها ارائه میشود. به همین خاطر باید قبل از خرید مطمئن شوید یکی از جدیدترین محصولات را خریدهاید یا در صورت نیاز منتظر نسل بعدی پردازندهها بماند. فقط در این صورت است که میتوانید تا چند سال بدون نیاز به ارتقا از CPU کامپیوتر یا لپتاپ خودتان استفاده کنید.
راهنمای خرید CPU فوری و فوتی
اینتل و ایامدی هر دو خوب هستند. اگر نسل فعلی محصولات این دو برند را در نظر بگیرید (Ryzen 3000 ایامدی یا نسل نهم پردازنده اینتل)، بحث درباره اینکه کدام بهتر است به جایی نمیرسد. اینتل برای گیمینگ ۱۰۸۰p بهتر است و AMD برای تسکهای اجرایی مثل ادیت ویدیو بهتر عمل میکند. بنابراین در اکثر سطوح قیمت (در صورتی که CPU را فقط برای گمینگ نخواهید)، AMD هستهها و کارایی عمومی بهتری دارید و با قیمت مناسبتری هم ارائه میشود. ضمن اینکه AMD روی آخرین تراشههایش PCIe 4.0 هم دارد.
سرعت ساعت از تعداد هسته بیشتر است. سرعت ساعت بیشتر به معنای کارایی سریعتر در کارهایی مثل گیمینگ است. در حالیکه تعداد هسته بیشتر باعث میشود کارهای زمانبر را سریعتر انجام بشود.
آخرین نسل را بخرید. اگر نسلهای قدیمی پردازنده را بخرید، در کوتاه مدت پول کمتری دادید اما در بلند مدت ضرر خواهید کرد. CPU چیزی است که چند سال استفاده میکنید و بهتر است چیزی بخرید که بهروز باشد.
CPU را متناسب با سیستم انتخاب کنید. نباید یک CPU قوی را با حافظه، RAM و کارت گرافیک ضعیف استفاده کنید.
اورکلاک برای همه کاربرها مناسب نیست. برای اکثر کاربران بهتر است پولشان را روی تراشههای مدل جدید و قوی خرج کنند.
راهنمای خریدCPU
گر این اطلاعات برایتان کافی نیست و دوست دارید دقیقا بدانید چه چیزی میخرید، به شناخت دقیقتری از مشخصات CPU نیاز دارید. باید بدانید پردازنده چیست و چطور کار میکند. به این ترتیب خیلی بهتر میتوانید تشخیص بدهید به چه محصولی نیاز دارید و چه نوع پردازندهای برای پاسخگویی به نیازهایتان بهتر است.
CPU چیست؟
واحد پردازش مرکزی (central processing unit) یا CPU یک تراشه کوچک است که از میلیونها ترانزیستور میکروسکوپی ساخته میشود. پردازنده یا CPU دو قطعه اصلی دارد: واحد منطق حسابی (ALU) و واحد کنترل (CU). وظیفه واحد کنترل دریافت دستورالعملها از حافظه اصلی کامپیوتر و رمزگشایی این دستورالعملها در قالب فرمانهاست.
در طرف دیگر، واحد منطق حسابی این فرمانها را اجرا میکند و آن را در حافظه اصلی ذخیره میکند. همانطور که از نامش پیداست، عملیات مربوط به حساب و منطق را هم اجرا میکند. این واحد عملیاتهای ریاضی مثل جمع، تفریق، ضرب و تقسیم را هم انجام میدهد. واحد حساب و منطق برای اجرای عملیاتهای منطقی مقادیر (از جمله اعداد، حروف و کاراکترهای خاصی) را با هم مقایسه میکند.
CPU به مادربرد وصل میشود و معمولا زیر فن قرار دارد چون بسیار قوی است و زود داغ میشود. این قطعه در کامپیوترهای رومیزی طوری طراحی میشود که به راحتی جدا بشود. اما جدا کردن یا تعویض CPU اکثر لپتاپها تقریبا غیرممکن است.
CPU چطور کار میکند؟
پردازنده در واقع مغز کامپیوتر شماست. این بخش از کامپیوتر دستورالعملها را دریافت میکند، محاسبات را انجام میدهد و عملیاتهای مورد نظر را اجرا میکند. CPU به طور خاص چهار عملکرد اصلی دارد: دریافت، رمزگشایی، اجرا و ذخیرهسازی دستورالعملها. شاید همین قدر آگاهی از عملکرد CPU برایتان کافی باشد اما در ادامه راهنمای خرید CPU کمی بیشتر در اینباره توضیح میدهیم تا درک بهترین از تاثیر هر کدام از مشخصههای فنی روی عملکرد CPU پیدا کنید.
پردازند ابتدا دستورالعملها را از حافظه کامپیوتر دریافت میکند. سپس آنها را رمزگشایی کرده و به دستورالعملهای دودویی (یک سری صفر و یک) تبدیل میکند تا کامپیوتر آنها را درک کند. در نهایت هم دستورالعملها را اجرا میکند و خروجی را در حافظه ذخیره میکند. در طول چرخه دریافت – رمزگشایی – اجرا، پردازنده با سایر قطعات کامپیوتر مثل رجیستر و رم در ارتباط خواهد بود.
پردازنده فعلی کامپیوتر شما چیست؟
قبل از اینکه راهنمای خرید CPU را مطالعه کنید و CPU جدید بخرید، باید بدانید در حال حاضر چه پردازندهای دارید. پیدا کردن مشخصات CPU در ویندوز ۱۰ بسیار ساده است.
منوی استارت را باز کنید.
به Settings بروید.
روی System کلیک کنید.
در منوی سمت چپ روی About کلیک کنید.
به قسمت Device specifications بروید و کنار عنوان processor¬ مشخصات CPU را ببینید.
برای پیدا کردن مشخصات CPU در سیستم مکیناش هم به ترتیب زیر عمل کنید.
روی لوگوی اپل در گوشه بالای سمت چپ تصویر کلیک کنید.
روی گزینه About This Mac کلیک کنید.
در زبانه Overview گزینه Processor را پیدا کنید و اطلاعات CPU را آنجا ببینید.
پردازنده فعلی کامپیوتر شما چند هستهای است؟
همانطور که قبلا گفتیم، تعداد هستهها در کنار سرعت ساعت یکی از مهمترین ویژگیهای CPU است. بنابراین قبل از خرید پردازنده جدید باید بدانید پردازنده فعلی چند هسته دارد. این داده در اطلاعات مربوط به سیستم موجود است و کاربران ویندوز و مک میتوانند در قسمتهای مختلف کامپیوتر این اطلاعات را پیدا کنند.
نمایش تعداد هستههای پردازنده در ویندوز ۱۰
روی تسکبار راست کلیک کنید.
Task Manager را انتخاب کنید.
زبانه Performance را باز کنید.
عداد هستهها را در گوشه سمت راست پایین و کنار عبارت Cores میبینید. اگر این صفحه را ندیدید، روی گزینه More details در گوشه سمت چپ پایین صفحه کلیک کنید.
نمایش تعداد هستههای پردازنده در مک
روی لوگوی اپل در گوشه سمت چپ بالای صفحه کلیک کنید.
About This Mac را باز کنید.
در پایین پنجره روی دکمه System Report کلیک کنید.
حالا میتوانید تعداد هستهها را در پنجره پاپآپ Total Number of Cores ببینید. اگر این گزینه را پیدا نکردید، مطمئن شوید در پنل کناری روی زبانه Hardware باشید.
پردازنده کجای کامپیوتر قرار دارد؟
در کامپیوترهای رومیزی، پردازنده به مادر برد وصل میشود. اگر پنلهای کناری کیس را بردارید آن را نخواهید دید چون معمولا زیر فن خنک کننده قرار دارد. CPU یکی از قدرتمندترین قطعات کامپیوتر است و اگر درست خنک نشود، خیلی زود داغ میکند.
کامپیوترهای رومیزی طوری طراحی شدهاند که CPU و فن آنها به راحتی جدا بشود. البته این به معنای آن نیست که به راحتی میتوانید CPU را تعویض کنید چون باید با مادربرد و سایر قطعات سازگار باشد. معمولا اگر بخواهید CPU را با مدل یک تا دو سال جدیدتر جایگزین کنید، مادربرد هم نیاز به تعویض خواهد داشت.
در لپتاپها جدا کردن CPU تقریبا غیرممکن و تعویضشان سختتر است. مادر برد لپ تاپ هم قابل تعویض نیست و به همین خاطر نمیتوانید لپ تاپ را از لحاظ قدرت پردازش ارتقا بدهید.
مهمترین مشخصات CPU را بشناسید
برای اینکه درک بهتری از پیشنهادهای این راهنمای خرید داشته باشید، باید ویژگیهای مهم پردازندهها را بشناسید. در این بخش به این مشخصات اشاره میکنیم و درباره هر کدام توضیح کوتاهی خواهیم داد.
سرعت ساعت
این مقدار که با گیگاهرتز (GHz) مشخص میشود، سرعت پردازش و عملکرد تراشه را نشان میدهد و هرچه بالاتر باشد، بهتر است. در واقع سرعت ساعت نشان میدهد یک پردازنده در هر ثانیه قابلیت انجام چند محاسبه را دارد. هرچه سرعت بیشتر باشد، تعداد این محاسبات هم بیشتر خواهد بود. اکثر پردازندههای مدرن سرعت ساعت خودشان را براساس عملکردهای جاری و دمایشان بالا و پایین میکنند. بنابراین در لیست مشخصات فنی یک سرعت ساعت پایه (حداقل) و یک سرعت ساعت توربو (حداکثر) میبینید.
هر مدل پردازنده سرعت متفاوتی دارد و سرعت ساعت در کنار تعداد هستهها و مدل پردازنده از مهمترین مشخصههای فعال در بازاریابی است. به همین خاطر هنگام خرید CPU باید بیشتر به آن دقت کنید.
هستههای پردازنده
هستهها واحدهای درون پردازنده هستند که میتوانند پردازشهای مختلف را اجرا کنند. در واقع آنها پردازندههای داخل پردازنده هستند. هر هسته پردازنده میتواند به صورت منفرد کار کند یا به همراه سایر هستهها در انجام یک تسک مشارکت کند. پس هرچه هستههای پردازنده بیشتر باشد، سرعت کامپیوتر هم بیشتر خواهد بود. البته این به نوع برنامهای که روی کامپیوتر اجرا کردید هم بستگی دارد. مثلا یک پردازنده چهار هستهای کاری مثل ادیت ویدیو را قطعا با سرعت بیشتری نسبت به پردازنده دو هستهای انجام میدهد اما این در هر موقعیت و برای هر برنامهای صدق نمیکند.
پردازندههای مدرن معمولا چند هستهای هستند و در بازار میتوانید پردازندههای ۲ تا ۳۲ هستهای پیدا کنید. اما اکثر مدلهای معروف و کاربردی برای کاربران عادی بین چهار تا هشت هسته دارند. اما مدلهایی هم هستند که برای نیازهای خاصی طراحی شدهاند؛ مثلا پردازنده Xeon 9200 که ۵۶ هسته و ۱۱۲ ترید دارد.
در کنار تعداد هستهها باید به انواع هسته پردازنده هم اشاره کرد. دو نوع هسته پردازنده داریم: هسته فیزیکی و هسته منطقی. هستههای فیزیکی قطعات سختافزاری هستند اما هستههای منطقی از کدهای کامپیوتری تشکیل میشوند که میتوانند تسکها و تریدها را به صورت همزمان اجرا کنند.
تریدهای پردازنده
این مقدار تعداد پردازشهای مستقلی را نشان میدهد که پردازنده میتواند به صورت همزمان اجرا کند و به لحاظ نظری باید با تعداد هستهها برابر باشد. ترید در واقع مثل تسمه نقالهای عمل میکند که که دادهها را برای پردازش به هستهها میرساند. یعنی اگر چهار هسته منطقی و دو ترید برای هر هسته داشته باشید، در مجموع هشت هسته منطقی خواهید داشت.
این ویژگی که یک هسته دو ترید داشته باشد، مولتی تریدینگ نام دارد و امکان ساخت دو ترید توسط یک هسته را فراهم میکند. اینتل از این فناوری با نام Hyper-Threading و ایامدی از آن با نام SMT یاد میکند.
تریدهای بیشتر به معنای قابلیت مولتی تسکینگ بیشتر و کارایی بهتر در برنامههای سنگینی مثل ادیت ویدیو و ترنسکدرها است.
TDP
توان طراحی گرمایی یا TDP نشاندهنده حداکثر گرمایی است که تراشه میتواند ایجاد کند و با وات اندازهگیری میشود. اگر TDP پردازنده شما ۹۵ وات باشد، باید یک خنککننده CPU داشته باشید تا قسمتی از این گرما را خنثی کند. ضمن اینکه PSU هم باید بتواند جریان مورد نیاز را تامین کند.
این نکته را هم در نظر داشته باشید که پردازندههای اورکلاک شده گرمای بیشتری تولید میکنند. به همین خاطر هنگام خرید CPU باید به TDP دقت کنید تا بتوانید تجهیزات تغذیه و خنک کننده متناسب با آن را بخرید. در ضمن TDP بالاتر معمولا به معنای عملکرد سریعتر نیز هست.
کش پردازنده
این کش برای تسریع دسترسی به دادهها و تعامل بین رم و پردازنده مورد استفاده قرار میگیرد. کش پردازنده سه نوع دارد: L1 که سریعترین است اما کوچک است، L2 که فضای بیشتر اما سرعت کمتری دارد و L3 که خیلی بزرگ است اما سرعتش به شدت کند است. وقتی داده مورد نیاز CPU در هیچ کدام از اینها در دسترس نباشد، سراغ رم میرود که از همه اینها کندتر است. علت این کندی هم دورتر بودن رم از CPU (به لحاظ فیزیکی) نسبت به کش روی برد است.
توصیه ما در راهنمای خرید CPU این است که خیلی به سایز کش توجه نکنید چون تطبیق دقیق آن با کارایی واقعی قطعه کار دشواری است. ضمن اینکه فاکتورهای مهمتر برای انتخاب و خرید CPU وجود دارد.
IPC
اگر دو پردازنده با سرعت ساعت و تعداد ترید یکسان داشته باشید، اگر از کمپانیهای متفاوت باشند یا اگر از یک کمپانی با ساختمان متفاوت باشند، تعداد دستورالعملها به ازای هر چرخه ساعت یا IPC آنها متفاوت خواهد بود. IPC بیش از هر چیز سبک ساخت یا معماری پردازنده بستگی دارد و به همین خاطر تراشههای نسل جدید نسبت به نسبهای قبلی بهتر عمل میکنند.
IPC معمولا در قسمت مشخصات فنی قرار نمیگیرد و در تستهای میدانی به آن توجه میشود. بنابراین برای پیدا کردن IPC پردازنده مورد نظرتان باید سراغ نقد و بررسی آن مدل بروید.
برندهای معروف CPU؛ اینتل یا ایامدی؟
تا سال ۲۰۱۷، ایامدی توان رقابت با اینتل را نداشت. اما ارائه سری Threadripper 2000 تراشههای رازن معادله را برهم زد و کارایی پردازندههای این کمپانی به سطح اینتل رسید. در بین تمام محصولات این دو برند، پردازنده Ryzen 3000 بهترین گزینه برای کارهایی است که به هستههای زیاد و قوی نیاز دارند.
برتری اینتل نسبت به ایامدی در حوزه گیمینگ است چون پردازندههای این برند در زمینه گیمینگ به ویژه گیمینگ ۱۰۸۰p بهتر عمل میکند. در مقابل ایامدی به جای تمرکز روی تعداد فریم بر ثانیه سعی کرده با معماری Zen2، هستهها و رشتههای بیشتری ارائه بدهد و در نتیجه برای کارهایی سنگینی مثل ادیت ویدیو و انیمیشن مناسبتر است.
چه انتظاری از خرید CPU دارید؟
این سوالی است که قبل از شروع مطالعه راهنمای خرید CPU باید از خودتان بپرسید. قبل از اینکه مدل CPU را انتخاب کنید، باید بدانید چه نوع پردازشی میخواهید. این به شما کمک میکند نیاز کامپیوتر را با هزینه مناسب برطرف کنید و باقیمانده بودجه را صرف ارتقای سایر قطعات کنید.
کارهای اساسی: اگر فقط پردازندهای میخواهید که با آن بتوانید ویدیو تماشا کنید، وبگردی کنید و با نرمافزارهای پایه مثل ورد و اکسل کار کنید، یک پردازنده ابتدایی با دو یا چهار هسته برایتان کافی خواهد بود. اگر هر از گاهی کاری سنگینتر از این موارد با کامپیوتر انجام میدهید، بهتر است یک یا دو مدل بالاتر بروید. در این سطح پردازنده Pentium اینتل (با قیمت بالا) یا Athlon 200GE ایامدی (با قیمت پایین) بسیار مناسب خواهد بود.
گیمینگ: اگر بیش از هر چیز اهل گیمینگ هستید، باید سراغ پردازندههای میان رده مثل Core i5 اینتل یا Ryzen 5 ایامدی بروید. برای گیمینگ کارت گرافیک مهمتر از CPU است و به همین خاطر نیاز نیست سراغ پردازندههای گران مثل Core i7 بروید.
کارهای گرافیکی و اورکلاک: اگر هستهها یا سرعت بیشتر برای کارهایی مثل ادیت ویدیو میخواهید یا صرفا به دنبال سیستمی با حداکثر سرعت هستید، پردازندههای Core i7، Core i9 و Ryzen 7 برایتان مناسب است. برای اورکلاک کردن هم بهتر است از پردازندههای این رده مثل lesser Ryzen ایامدی استفاده کنید.
ایستگاه کار: اگر سیستم فعلی شما چند دقیقه یا چند ساعت برای رندر کردن انیمیشن سه بعدی یا ویدیوی ۴K وقت نیاز دارد یا با دیتابیسهای بزرگ و محاسبات ریاضی پیچیده سر و کار دارید باید سراغ پردازندههایی مثل Threadripper ایامدی یا Core X اینتل بروید. این قطعات بسیار قوی تعداد زیادی هسته دارند (بیش از ۳۲تا) و در اجرای مولتی تسکینگ یا کارهای زمانبر عملکرد خوبی دارند. کاربرهای تجاری هم میتوانند از پردازندههایی مثل Xeon اینتل یا EPYC ایامدی استفاده کنند که در کنار عملکرد فوقالعاده قیمت زیادی هم دارند.
کدام نسل CPU را بخریم؟
یکی دیگر از سوالات مهم راهنمای خرید CPU که هر کسی باید قبل از خرید از خودش بپرسد. اینتل و AMD هر سال خط تولید پردازنده خودشان را با معماری جدید ارتقا میدهند. نسل فعلی پردازندههای اینتل نسل نهم سری Core است که از مهمترین محصولاتش میتوان به Core i7-9700K ¬ و Core i9-9900K اشاره کرد. جدیدترین تراشههای ایامدی هم مربوط به لاین Ryzen 3000 هستند و محصولاتی مثل Ryzen 9 3900X، Ryzen 7 3800X و Ryzen 7 3700X در بینشان قرار دارد. رقم اول شماره مدل این محصولات نشاندهنده نسل آنهاست. مثلا Ryzen 7 3700X نسل هفتم پردازنده است.
توصیه اکثر کارشناسان این است که سراغ نسلهای قدیمی پردازنده نروید مگر اینکه مادربرد کامپیوتر از نسلهای جدید پشتیبانی نکند. لزوما هم نباید کلی پول برای خرید جدیدترین نسل مادربرد صرف کنید. مهم این است که محصولات خیلی قدیمی را انتخاب نکنید.
چطور مدلها و شمارههایشان را بخوانیم؟
ترکیب اسامی و ارقامی که نام یک مدل پردازنده را میسازند، کمی گیجکننده است. در این قسمت راهنمای خرید CPU به شما کمک میکنیم از این ترکیبها سر دربیاورید.
اینتل و ایامدی پردازندههایشان را به سه دسته خوب، بهتر و بهترین تقسیم میکنند که با Core i3/ Ryzen 3 آغاز میشود، به Core i5/ Ryzen 5 میرسد و در بالاترینس سطح با Core i7/ Ryzen 7 تمام میشود (البته اینتل بهتر از این را هم دارد). برترین محصول بالارده اینتل Core i9-9900K است که ۲۰۰۰ دلار قیمت دارد و کارایی آن بیشتر از نیاز اکثر کاربران است.
اینتل دو تراشه Celeron و Pentium را برای کاربران با بودجه محدود عرضه کرده است (سرعت Pentium¬کمی بهتر است) و ایامدی هم برای لاین Athlon را برای این دسته از کاربران راهاندازی کرده است. اگر بخواهید اسم بهترین مدلها را بدانید، Threadripper برای ایامدی و سری Core X برای اینتل بهترین مدلها هستند و البته باید در کنار آنها به Core X/i9 و Xeon W هم اشاره کرد.
حالا بیایید شماره مدلها که بعد از رقم اول را بررسی کنیم. قبلا هم گفتیم که رقم اول نشاندهنده نسل پردازنده است. مثلا Core i7-8700 از نسل هشتم پردازندههای اینتل و Ryzen 5 2600 از نسل دوم پردازندههای ایامدی است. سایر اعداد هم برای شناسایی و تمایز مدلهای یک لاین هستند اما معمولا هرچه عدد بیشتر باشد، مدل پردازنده بهتر است (هستههای بیشتر و ساعت سریعتر دارد).
حرف K در انتهای شماره مدلهای پردازنده اینتل به معنای آنلاک شده برای اورکلاک کردن است. فقط برخی از مدلهای لاینهای اصلی اینتل قابلیت اورکلاک شدن دارند اما اکثر تقریبا همه مدلهای Ryzen برای اورکلاک شدن آنلاک شدهاند (البته حرف K در مدل آنها قرار ندارد). حرف X در انتهای شمارههای مدل ایامدی هم به معنای سرعت ساعت بالاتر است.
پردازنده را اورکلاک کنم یا نه؟
اورکلاک کردن راهی برای استفاده از حداکثر ظرفیت CPU با اجرای آن در سرعتی بالاتر از سرعت ساعت مورد انتظار است. این ویژگی معمولا قیمت نهایی پردازنده را افزایش میدهد و اگر به سرعت خیلی بالا نیاز ندارید، بهتر است از آن صرف نظر کنید.
برای اینکه CPU به سرعتی بیشتر از سرعت ساعت تعریف شده برسد، باید یک خنککننده قوی و یک مادربرد با قابلیت پشتیبانی از اورکلاک هم داشته باشید. تقریبا همه تراشههای AMD از قابلیت اورکلاک پشتیبانی میکند اما اگر سراغ تراشههای اینتل بروید، باید قیمت بیشتری برای یکی از محصولات سری K آن بپردازید. البته توصیه ما برای خرید CPU این است که به جای پرداخت هزینه بیشتر برای اورکلاک از همان ابتدا سراغ محصولی بروید که سرعت ساعت اولیه بیشتری داشته باشد.
در ضمن اگر همه تجهیزاتتان مناسب باشد، ممکن است تراشهای انتخاب کرده باشید که درست اورکلاک نشود. چیزی که میتواند به CPU آسیب بزند یا با جذب ولتاژ بالا از عمر مفیدش کم کند.
کدامیک مهمتر است: سرعت ساعت، هسته یا ترید؟
پاسخ این سوال بیش از هر چیز به کاری که با کامپیوتر میکنید، بستگی دارد. سرعت ساعت بیشتر به معنای پاسخگویی سریعتر و سرعت لود برنامه پایینتر است. سرعت ساعت بیشتر به معنای سرعت بیشتر در انجام تسکهای تک-ترید (مثل ادیت صدا) است.
اما بسیاری از برنامههای مدرن از وجود هستهها و تریدهای بیشتر هم سود میبرند. اگر زیاد مولتی تسکینگ میکنید یا ویدیوهای باکیفیت بالا را ادیت میکنید (یا هر کاری طولانی و سنگین دیگری که به پردازنده فشار میآورد) باید بیش از هر چیز به تعداد هستهها اهمیت بدهید. برای اکثر کاربران معمولی و گیمرها، سرعت ساعت بین ۳ تا ۴ گیگاهرتز و چهار تا هشت هسته کافی خواهد بود.
مادربرد باید چه سوکتی داشته باشد؟
پردازندههای مختلف به سوکتهای مختلف نیاز دارند. اگر در حال حاضر یک مادربرد دارید و نمیخواهید آن را تعویض کنید، باید سراغ پردازندهای بروید که به سوکت مادربرد بخورد. در غیر این صورت هم باید مادربردی بخرید که با CPU جدید سازگار باشد. پس حتما هنگام خرید مادربرد این نکته را در نظر داشته باشید.
راهنمای خرید کیبور و موس