رم (Ram) چیست ؟
قبل از اینکه به بررسی آیتمهای انتخاب رم بپردازیم ابتدا بهتر است با عملکرد این قطعه مهم در سیستمهای کامپیوتری بیشتر آشنا شوید. RAM مخفف Random Access Memory و به معنی حافظه دسترسی تصادفی میباشد. در حقیقت رم حافظه موقت در سیستمهای کامپیوتر محسوب میشود. وظیفه این قطعه این است که دادههایی که کامپیوتر اکنون مشغول کار با آنها است نگهداری میکند در نتیجه داشتن یک حافظه رم با ظرفیت بیشتر باعث سرعت و افزایش عملکرد سیستم میشود.
در حقیقت حافظه رم از نوع موقت بوده است و بر خلاف حافظههای دیگر مانند HDD یا SSD به صورت مداوم بازنویسی و حذف میشود چرا که این اطلاعات موقتی بوده و نیاز به ذخیره دائمی ندارند. عملکرد این قطعه وابسته به منبع تغذیه است یعنی اگر جریان برق قطع شود، اطلاعات درون رم نیز حذف میشوند.
تفاوت RAM لپ تاپ و کامپیوتر
اصولاً عملکرد و تکنولوژی ساخت رم در هر سیستم دیجیتالی مشابه هم است. اکثر رمها بر اساس تکنولوژی DRAM ساخته میشوند. البته در این بین رم با تکنولوژی SRAM هم وجود دارد که از سرعت و هزینه بیشتری نسبت به DRAM برخوردار است. رمهای لپ تاپ نیز مانند رمهای کامپیوتر دارای ورژن هایDDR ، DDR2، DDR3 میباشد با این تفاوت که رمهای لپ تاپ مصرف برق کمتری دارد.
رمهای استفاده شده در لپ تاپها به علت نوع طراحی این دستگاهها نسبت به رمهای کامپیوتر معمولی متفاوت تر است. پیکربندی پین، کانکتور، سایز و ... عمده تفاوتهای این دو نوع رم میباشد.
رمهای که در لپ تاپ مورد استفاده قرار میگیرد از نوع SO-DIMM (Small Outline Dual In-Line Memory Module) میباشد در صورتی که در کامپیوترها از نوعDIMM (UDIMM) میباشد که این نوع تفاوت به علت طراحی و محدودیت فضا در لپ تاپ است.
رمهای از نوع SO-DIMM ابعاد برابر با ۲٫۷۴ اینچ و ۲۶۰ پین دارد در حالی که رمهای DIMM اندازه ۵ اینچی و ۲۸۸ پین دارند. همچنین رمهای لپ تاپ را معمولاً با LPDDR نمایش میدهند که LP مخفف Low Power (به معنی کم مصرف) میباشد و رمهای سیستم را بدون LP و به صورت DDR3 نمایش میدهند.
انواع رم (Ram) و نسل حافظه
با توجه به اینکه حافظههای رم در انواع مختلفی ارائه شدهاند یکی از مهمترین نکاتی که در هنگام خرید رم باید به آن توجه داشته باشید پشتیبانی تکنولوژی حافظه مادربرد و پردازنده و تکنولوژی DDR رم میباشد. از همین رو حافظههای رم را با عنوان شمارهداری و استاندارد DDR از یکدیگر تشخیص میدهند.
استانداردهای رم از نسل DDR شروع و در حال حاضر تا نسل DDR4 ادامه دارد. مهمترین تغییرات هر نسل از رمها نسبت به نسل جدیدتر را میتوان به سرعت، کاهش برق مصرفی و کاهش زمان تأخیر آنها اشاره کرد. این نکته مهم را باید به خاطر سپرد که از هر نسل از رم را نمیتوان برای نسل قبلی استفاده کرد. این امر به دلیل تفاوت پینهای اتصال و فاصلهی بین شکاف وسط ماژول هر نسل DDR است. همچنین باید توجه داشته باشید که مادربرد استفاده شده در هر دستگاه تنها یک نوع از این استاندارد و نسل رم را پشتیبانی میکند.
برای دانستن مدل مادربرد و پشتیبانی آن از نسلهای رم شما قادر هستید اطلاعات سیستم در وب سایت سازنده را در قسمت System Model بررسی کنید. همچنین برای دانستن نوع رم میتوانید از زمان خرید دستگاه به نوع آن پی ببرید:
مدل DDR: در کامپیوترهای سال ۲۰۰۲ میلادی (۱۳۸۱ شمسی) مورد استفاده قرار میگرفت.
مدل DDR2: از اواسط سال ۲۰۰۲ میلادی (۱۳۸۱ شمسی) معرفی شد و از همان زمان در کامپیوترها به کار رفت. تعداد پینهای این مدل برای نوع SO-DIMM و DIMM به ترتیب ۲۰۰ و ۲۴۰ عدد است و امروزه دیگر از این نسل از حافظه رم در کامپیوتر استفاده نمیشود.
مدل DDR3: از سال ۲۰۰۷ میلادی (۱۳۸۶ شمسی) در کامپیوترها به کار رفته و بیشترین میزان نفوذ را در بازار کامپیوتر داشته است. تعداد پینهای نوع DIMM در DDR3 RAM در مقایسه با نسل دوم تغییر نکرد. در نوع SO-DIMM تعداد پینها ۲۰۴ عدد است. تفاوت این نسل از رم با نسل قبلی را میتوان در کاهش ولتاژ کاری و نرخ تبادل داده در هر کلاک افزایش پیدا کرد. که در نتیجه کاهش ولتاژ کمتر، فشار پایینتر روی پردازنده را به دنبال دارد.
مدل DDR4: در سال ۲۰۱۴ میلادی (۱۳۹۳ شمسی) معرفی شده و تا به حال سریعترین استاندارد این خانواده است. تعداد پین در این نسل به ۲۸۸ عدد افزایش پیدا کرد. طبق انتظار، ولتاژ کاری در مقایسه با قبل باز هم کاهش یافت.
اهمیت تایمینگ یا زمان پاسخ دهی Ram
یکی از مهمترین پارامتر در انتخاب رم برای کاربران حرفهای میزان تایمینگ یا زمان پاسخ دهی این سخت افزار است. اکثر کاربران تنها نوع حافظههای DDR یعنیDDR3 ،DDR2 و میزان ظرفیت برایشان حائز اهمیت است. از همین رو اگر به دنبال یک رم حرفهای هستید بررسی تامینگ و زمان پاسخگویی آن میتواند اهمیت بالایی داشته باشد که در ادامه به توضیح این دو پارامتر پرداختهایم.
مؤلفه تایمینگ یا زمان پاسخ دهی را با CAS/CL نمایش میدهند که گاهی اوقات یک سری از اعداد همچون ۹-۱۰-۹-۲۷ بر روی رم نمایش میدهد. کم بودن این مقدار نشان برتری است. اگر دو ماژول حافظهی رم DDR با نرخ انتقال دادهی یکسان اما با تایمینگ متفاوت داشته باشیم، سطح عملکرد این دو ماژول یکسان نخواهد بود؛ اگرچه هر دو با سرعت کلاک یکسانی کار میکنند.
مقدار حافظه (ظرفیت رم)
همان طور که قبلاً اشاره کردیم کاربران عادی در هنگام تهیه رم صرفاً به میزان ظرفیت آن توجه میکنند. وجود رم با ظرفیت بالا باعث افزایش سرعت و کارایی سیستمهای کامپیوتری میشود و امروزه معمولاً ظرفیت ۴ تا ۳۲ گیگابایت در بین کاربران رایج است.
اگر استفاده شما از سیستمهای کامپیوتری صرفاً کارهای ساده روزمره میباشد و قصد فعالیت با نرم افزارهای ادیت تصویر و فیلم را ندارید سیستم کامپیوتری با ظرفیت رم ۴ جوابگوی فعالیت شما خواهد بود. در حال حاضر نیز اکثر لپ تاپهای موجود در بازار با پردازنده core I intel به صورت پیش فرض این میزان از حافظه رم را داراست.
مقدار رم ۶ الی ۸ برای افرادی مناسب است که قصد فعالیت در زمینه بازی، فعالیتهای گرافیکی و تصویری دارند. سیستم کامپیوتری با استفاده از ۱۶ گیگابایت رم یک آپشن حرفهای محسوب میشود و در صورتی که رم ۳۲ گیگابایت تهیه و راه اندازی شود به دیدگاه یک کار حرفهای و آینده نگرانه رفتار شده است. البته باید این نکته را نیز به خاطر سپرد که با توجه به نوع فعالیت خود و هزینه این قطعه کامپیوتری باید نسبت به تهیه میزان ظرفیت رم اقدام کرد. این نکته را همیشه به خاطر داشته باشید که در هنگام تهیه رم اهمیت ظرفیت بیشتر مهمتر و کاربردیتر از سرعت بیشتر میباشد.
رم (Ram) چیست ؟
قبل از اینکه به بررسی آیتمهای انتخاب رم بپردازیم ابتدا بهتر است با عملکرد این قطعه مهم در سیستمهای کامپیوتری بیشتر آشنا شوید. RAM مخفف Random Access Memory و به معنی حافظه دسترسی تصادفی میباشد. در حقیقت رم حافظه موقت در سیستمهای کامپیوتر محسوب میشود. وظیفه این قطعه این است که دادههایی که کامپیوتر اکنون مشغول کار با آنها است نگهداری میکند در نتیجه داشتن یک حافظه رم با ظرفیت بیشتر باعث سرعت و افزایش عملکرد سیستم میشود.
در حقیقت حافظه رم از نوع موقت بوده است و بر خلاف حافظههای دیگر مانند HDD یا SSD به صورت مداوم بازنویسی و حذف میشود چرا که این اطلاعات موقتی بوده و نیاز به ذخیره دائمی ندارند. عملکرد این قطعه وابسته به منبع تغذیه است یعنی اگر جریان برق قطع شود، اطلاعات درون رم نیز حذف میشوند.
تفاوت RAM لپ تاپ و کامپیوتر
اصولاً عملکرد و تکنولوژی ساخت رم در هر سیستم دیجیتالی مشابه هم است. اکثر رمها بر اساس تکنولوژی DRAM ساخته میشوند. البته در این بین رم با تکنولوژی SRAM هم وجود دارد که از سرعت و هزینه بیشتری نسبت به DRAM برخوردار است. رمهای لپ تاپ نیز مانند رمهای کامپیوتر دارای ورژن هایDDR ، DDR2، DDR3 میباشد با این تفاوت که رمهای لپ تاپ مصرف برق کمتری دارد.
رمهای استفاده شده در لپ تاپها به علت نوع طراحی این دستگاهها نسبت به رمهای کامپیوتر معمولی متفاوت تر است. پیکربندی پین، کانکتور، سایز و ... عمده تفاوتهای این دو نوع رم میباشد.
رمهای که در لپ تاپ مورد استفاده قرار میگیرد از نوع SO-DIMM (Small Outline Dual In-Line Memory Module) میباشد در صورتی که در کامپیوترها از نوعDIMM (UDIMM) میباشد که این نوع تفاوت به علت طراحی و محدودیت فضا در لپ تاپ است.
رمهای از نوع SO-DIMM ابعاد برابر با ۲٫۷۴ اینچ و ۲۶۰ پین دارد در حالی که رمهای DIMM اندازه ۵ اینچی و ۲۸۸ پین دارند. همچنین رمهای لپ تاپ را معمولاً با LPDDR نمایش میدهند که LP مخفف Low Power (به معنی کم مصرف) میباشد و رمهای سیستم را بدون LP و به صورت DDR3 نمایش میدهند.
انواع رم (Ram) و نسل حافظه
با توجه به اینکه حافظههای رم در انواع مختلفی ارائه شدهاند یکی از مهمترین نکاتی که در هنگام خرید رم باید به آن توجه داشته باشید پشتیبانی تکنولوژی حافظه مادربرد و پردازنده و تکنولوژی DDR رم میباشد. از همین رو حافظههای رم را با عنوان شمارهداری و استاندارد DDR از یکدیگر تشخیص میدهند.
استانداردهای رم از نسل DDR شروع و در حال حاضر تا نسل DDR4 ادامه دارد. مهمترین تغییرات هر نسل از رمها نسبت به نسل جدیدتر را میتوان به سرعت، کاهش برق مصرفی و کاهش زمان تأخیر آنها اشاره کرد. این نکته مهم را باید به خاطر سپرد که از هر نسل از رم را نمیتوان برای نسل قبلی استفاده کرد. این امر به دلیل تفاوت پینهای اتصال و فاصلهی بین شکاف وسط ماژول هر نسل DDR است. همچنین باید توجه داشته باشید که مادربرد استفاده شده در هر دستگاه تنها یک نوع از این استاندارد و نسل رم را پشتیبانی میکند.
برای دانستن مدل مادربرد و پشتیبانی آن از نسلهای رم شما قادر هستید اطلاعات سیستم در وب سایت سازنده را در قسمت System Model بررسی کنید. همچنین برای دانستن نوع رم میتوانید از زمان خرید دستگاه به نوع آن پی ببرید:
مدل DDR: در کامپیوترهای سال ۲۰۰۲ میلادی (۱۳۸۱ شمسی) مورد استفاده قرار میگرفت.
مدل DDR2: از اواسط سال ۲۰۰۲ میلادی (۱۳۸۱ شمسی) معرفی شد و از همان زمان در کامپیوترها به کار رفت. تعداد پینهای این مدل برای نوع SO-DIMM و DIMM به ترتیب ۲۰۰ و ۲۴۰ عدد است و امروزه دیگر از این نسل از حافظه رم در کامپیوتر استفاده نمیشود.
مدل DDR3: از سال ۲۰۰۷ میلادی (۱۳۸۶ شمسی) در کامپیوترها به کار رفته و بیشترین میزان نفوذ را در بازار کامپیوتر داشته است. تعداد پینهای نوع DIMM در DDR3 RAM در مقایسه با نسل دوم تغییر نکرد. در نوع SO-DIMM تعداد پینها ۲۰۴ عدد است. تفاوت این نسل از رم با نسل قبلی را میتوان در کاهش ولتاژ کاری و نرخ تبادل داده در هر کلاک افزایش پیدا کرد. که در نتیجه کاهش ولتاژ کمتر، فشار پایینتر روی پردازنده را به دنبال دارد.
مدل DDR4: در سال ۲۰۱۴ میلادی (۱۳۹۳ شمسی) معرفی شده و تا به حال سریعترین استاندارد این خانواده است. تعداد پین در این نسل به ۲۸۸ عدد افزایش پیدا کرد. طبق انتظار، ولتاژ کاری در مقایسه با قبل باز هم کاهش یافت.
اهمیت تایمینگ یا زمان پاسخ دهی Ram
یکی از مهمترین پارامتر در انتخاب رم برای کاربران حرفهای میزان تایمینگ یا زمان پاسخ دهی این سخت افزار است. اکثر کاربران تنها نوع حافظههای DDR یعنیDDR3 ،DDR2 و میزان ظرفیت برایشان حائز اهمیت است. از همین رو اگر به دنبال یک رم حرفهای هستید بررسی تامینگ و زمان پاسخگویی آن میتواند اهمیت بالایی داشته باشد که در ادامه به توضیح این دو پارامتر پرداختهایم.
مؤلفه تایمینگ یا زمان پاسخ دهی را با CAS/CL نمایش میدهند که گاهی اوقات یک سری از اعداد همچون ۹-۱۰-۹-۲۷ بر روی رم نمایش میدهد. کم بودن این مقدار نشان برتری است. اگر دو ماژول حافظهی رم DDR با نرخ انتقال دادهی یکسان اما با تایمینگ متفاوت داشته باشیم، سطح عملکرد این دو ماژول یکسان نخواهد بود؛ اگرچه هر دو با سرعت کلاک یکسانی کار میکنند.
مقدار حافظه (ظرفیت رم)
همان طور که قبلاً اشاره کردیم کاربران عادی در هنگام تهیه رم صرفاً به میزان ظرفیت آن توجه میکنند. وجود رم با ظرفیت بالا باعث افزایش سرعت و کارایی سیستمهای کامپیوتری میشود و امروزه معمولاً ظرفیت ۴ تا ۳۲ گیگابایت در بین کاربران رایج است.
اگر استفاده شما از سیستمهای کامپیوتری صرفاً کارهای ساده روزمره میباشد و قصد فعالیت با نرم افزارهای ادیت تصویر و فیلم را ندارید سیستم کامپیوتری با ظرفیت رم ۴ جوابگوی فعالیت شما خواهد بود. در حال حاضر نیز اکثر لپ تاپهای موجود در بازار با پردازنده core I intel به صورت پیش فرض این میزان از حافظه رم را داراست.
مقدار رم ۶ الی ۸ برای افرادی مناسب است که قصد فعالیت در زمینه بازی، فعالیتهای گرافیکی و تصویری دارند. سیستم کامپیوتری با استفاده از ۱۶ گیگابایت رم یک آپشن حرفهای محسوب میشود و در صورتی که رم ۳۲ گیگابایت تهیه و راه اندازی شود به دیدگاه یک کار حرفهای و آینده نگرانه رفتار شده است. البته باید این نکته را نیز به خاطر سپرد که با توجه به نوع فعالیت خود و هزینه این قطعه کامپیوتری باید نسبت به تهیه میزان ظرفیت رم اقدام کرد. این نکته را همیشه به خاطر داشته باشید که در هنگام تهیه رم اهمیت ظرفیت بیشتر مهمتر و کاربردیتر از سرعت بیشتر میباشد.
راهنمای خرید کیبور و موس